De Witte Brigade tijdens De Tweede Wereldoorlog

Anna Timmermans (86):

“Ik heb me tussen ’40 en ’45 altijd een beetje als Jeanne D’Arc gevoeld”

Op 2 juli 1914 werd in het Waalse dorpje Estinnes-Au-Mont tegen de Franse grens, Anna Timmermans geboren. Haar vader Hubert Timmermans was afkomstig uit Lanklaar, maar moest als petroleumboorder voor de koolmijnen regelmatig verhuizen. Haar moeder Désirée Debaise was van Waalse afkomst. Hubert was in de kost bij de familie Debaise en huwde met de dochter, die 19 jaar jonger was. Op driejarige leeftijd, de Eerste wereldoorlog was in volle bloei verhuisde Anna en haar ouders naar de Zwarte Zee in Rusland, kort daarna ging het richting Duitsland, belgie en Engeland om terug te keren naar haar geboortendorp. Op tienjarige leeftijd kwam Anna naar rachels.”Als driejarig meisje kan ik me Rusland nog herinneren,” weet Anna Timmermans te vertellen. “De trein leek op een beestenwagen en in ons huis in Rusland sliepen we met vier in een bed. Vader en moeder aan een zijde en de twee kinderen lagen aan de voeten. Boven ons bed hangde een paraplu, want het regende binnen. Toen ik in Lanklaar kwam wonen kende ik geen nederlands. Bij de zusters in de school leerde ik mijn eerste nederlandse woorden. In die tijd waren mijn ouders arm. Ik heb mijn plechtige communie zelfs gedaan met bruine schoenen waarin zwarte veters zaten en dat terwijl mijn vriendinnen zoals Stina Klerkx en Maria Opdekamp mooi in een geheel wit ensemble er bij stonden. In die tijd moesten we s’morgens al langs de Steenweg de koeien laten grazen. We hadden ook een geit en een schaap. Omdat de koeien graasden langs de Steenweg kon het gras op onze wei gebruikt worden om de winter mee door te komen. Als we ’s avonds moe gewerkt waren op de boerderij moesten we thuis nog ons huiswerk maken voor school. Dat gebeurde rond een carbuurlamp.”

Als Anna 15 jaar oud was ging ze overdag werken bij de familie Meulemans-Ramaekers in Rachels. “In de villa,” voegt ze er plechtig aan toe. Tussendoor ging ze ook naar de avondschool en leerde het beroep van verpleegster. Anna Timmermans: “Bij de familie Meulemans heb ik altijd moeten schrobben en dweilen. Zeven jaar lang heb ik er gewerkt. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd ik lid van de Witte Brigade. Dokter Dexters van Eisden zorgde voor valse paspoorten zodat we niet naar Duitsland moesten. Het was een nare tijd. Ik herinner me dat na de oorlog jongens van Lanklaar gevangen werden genomen. Ze verbleven in het Russich kamp en ik heb hun vaak wat eten gegeven aan de draad. Als we dan opgepakt werden door een bewaker moesten we liegen om vrij te komen. Tijdens de oorlog werden regelmatig vliegtuigen naar beneden gehaald en bleven piloten dood. Zij die overleefden haalden wij op met de fiets. We verzorgden de jongens en brachten hen in veiligheid. Om de grans met Nederland te kunnen passeren had ik dan wat naaigerief bij in een koffer en vertelde de douane dat we naar school moesten. Zo geraakten we via Molenbeersel in Nederland. Als we terugkwamen, moesten we wachten totdat de kust veilig is om de piloten mee over de grens te halen. We vertrokken in Rachels met de fiets vroeg in de ochtend, want om 4 uur was er aflossing van de wacht op de spoorwegbrug in Rotem. Voor die tijd moesten we onder de brug gepasseerd zijn. We hoorden vaak de voetstappen op de brug en hadden schrik dat we zouden opgemerkt worden in de duisternis van de ochtend. Eén keer hebben we een piloot verzorgd in een stal. Omdat alles verraden was, werden we gevangen genomen. Onze handen werden met kettingen vastgeketend en met een groepje die allemaal opgepakt werden in de richting Venlo gestuurd. Zelf liep ik achter de groep. Omdat er die dag een dikke mist hing liet ik mij van de weg vallen en kwam terecht in een diepe gracht. Enkel de glimwormen gaven een beetje licht. Later besefte ik dat ik op het nippertje aan de dood was ontsnapt, want de anderen zijn nooit meer teruggekomen. De Duitsers hadden blijkbaar niet opgemerkt dat ik verdwenen was. Piloten die we konden redden werden regelmatig voor verzorging naar de pastorie in Thorn gebracht. De pastoor in Thorn stond aan onze zijde. Op een gegeven dag hadden we ook een piloot opgehaald en brachten hem voor verzorging binnen op de pastorie in Thorn. Toevallig was daar toen een Duitser in de keuken op bezoek. Zijn pistool lag zichtbaar op tafel. Daar hadden we toen schrik van. Toch hebben we dat ding ontvreemd en mee naar rachels gebracht. We hebben het uiteindelijk begraven in de moestuin. Het zal er nog wel in de grond zitten.

Vele piloten hebben we kunnen verzorgen. Slechts één piloot heeft ooit een dankbrief gestuurd en schreef dat hij goed en wel terug in Engeland was aangekomen.”

Geschreven door Mark Dreesen